ايران و امريكا بر لبه تيغ

وزير امور خارجه معتقد است كه راي مثبت اعضاي شوراي حكام در قطعنامه ارائه شده توسط دولت ايالات متحده ، وقفه جدي در روند ترغيب تهران و واشنگتن براي بازگشت به شوراي امنيت سازمان ملل است. دو دولت اما به نظر مي رسد منبع اميد به تغيير سياست ايالات متحده در قبال ايران پس از تغيير مستاجر كاخ سفيد زودگذر بوده است ، همانطور كه برخي از ناظران پيش بيني كرده بودند.

اكنون ، مانند گذشته نزديك ، تهران و واشنگتن وارد صحنه “رقابت اراده ها” شده اند. كدام طرف ممكن است ديگري را مجبور به قبول شرايط خود كند. شكل مسئله با تغيير شكل همان است كه بود. “نه جنگ و نه مذاكره” تنش ها را تا پايان دولت دونالد ترامپ مسدود نگه داشت. اكنون بحث در مورد “اول تو – سپس من” است. تهران مي گويد: ابتدا لغو كامل تحريم ها ، سپس مذاكرات. واشنگتن اصرار دارد: بازگشت كامل تهران به همه تعهدات برجامي و سپس گفتگو.

تهران در توجيه مقاومت و مبتني بر تجربه بر بي فايده بودن تعهدات شفاهي دولت آمريكا و در نتيجه ساير اعضاي گروه 1 5 تأكيد دارد. “سياست فشار حداكثر” بر ايران نمي تواند مزايايي را كه برجامي مي تواند و مي تواند براي كشور داشته باشد فراهم كند. واقعيت اين است كه خروج يك جانبه دولت ترامپ از برجام همه آنچه را كه ديپلماسي تعاملي دولت حسن روحاني مي تواند براي فروش به مردم و حتي مخالفان برجام ارائه دهد ، تضعيف مي كند.

پس گرفتن پروتكل اضافي ، كه به طور قانوني توسط پارلمان ايران به دولت ابلاغ شد ، فقط يكي از آخرين پيامدهاي خروج واشنگتن از شوراي امنيت سازمان ملل و مسدود شدن آن بوده است. تهران از سال 2017 متحمل خسارات اقتصادي شديدي شده است ، كه به طور مستقيم اعتبار نه تنها دولت بلكه سيستم سياسي را با افكار عمومي خود برانگيخته است. بنابراين تهران بر سياست “رفع تحريم ها و سپس مذاكره” پافشاري مي كند. زمان و شرايط لغو تحريم ها براي تصميم گيرندگان ايراني نقشي اساسي دارد. تهران خواهان نتيجه مطلوب “صبر استراتژيك” در مقابل “سياست حداكثر فشار” است.
با اين حال ، يك ماه و چند روز پس از روي كار آمدن ، به نظر مي رسد دولت Jobbiden در همان مسيري حركت مي كند كه ترامپ آن را فراهم كرده است. در حالي كه بايدن به عنوان تعهد انتخاباتي بازگشت به برجام را در دستور كار خود دارد ، وي اين بازگشت را بر اساس دستورالعمل هاي تعيين شده توسط وزير خارجه سابق مايك پمپئو در دوره 12 ساله خود دنبال مي كند. تفاوت سياست هاي دولت هاي فعلي و سابق ايالات متحده در ديپلماسي فعالي است كه دولت ترامپ فاقد آن بود. بازگشت به رويكرد مشاركتي با متحدان خود در جامعه بين المللي و به ويژه در اروپا ، بايدن در تلاش است تا عليه ايران اجماع ايجاد كند. همچنين به نظر نمي رسد كه او در اين كار با مانع قابل توجهي روبرو باشد. سكوت اعضاي 1 5 و حتي حمايت ترويكا اروپايي از قطعنامه ايالات متحده پيشنهاد شده به شوراي حكام FATF ، اقدام نظامي پنجشنبه گذشته در نزديكي مرز عراق و سوريه و تهديدات اظهارات بايدن عليه تهران نشانگر وضعيت جديد قبل از ژانويه است يك تفاوت قابل توجه مهمتر از همه ، دولت بايدن با توجه به ايجاد شرايط عيني و رواني لازم براي جدا كردن ايران از جامعه جهاني ، توجه دارد. از يك سو ، با اتخاذ سياست “آب نبات و آب نبات” مي خواهد اين باور را در جامعه بين المللي ايجاد كند كه خواهان حل و فصل مسالمت آميز پرونده هسته اي و ساير اختلافات با ايران است. از طرف ديگر ، با بهره گيري از نتايج اقدامات نمايشي خود ، تهران را در معرض فشار قرار خواهد داد.

تصويب طرح قطعنامه آمريكا در جلسه شوراي حكمراني پس از اقدام نظامي پنجشنبه گذشته توسط ارتش آمريكا عليه نيروهاي عراقي همسو با ايران در خاك سوريه ، دو احتمال دارد: بايدن سياست تهديد را به همان ميزان محدود مي كند. دومين؛ اين اتحاديه تلاش مي كند ضمن تأمين امنيت پرونده ايران ، فرصتي براي اقدامات شديدتر فراهم كند.
آيا تهران قادر خواهد بود از امنيت پرونده هسته اي و سياست اجماع بايدن اجتناب كند؟ نتيجه جلسه شوراي حكومتي چشم انداز را روشن مي كند. آنچه مسلم است تنش ها ميان تهران و واشنگتن و روند بازگشت به برجام مانند قدم گذاشتن بر لبه چاقو است. محمد جواد ظريف گفته است: صدور مصوبه هيئت دولت مي تواند هرج و مرج ايجاد كند.